Geschiedenis

foto van de nachtwacht

De "Nachtwacht" met Wilhelm Ruytenburch op de voorgrond

De Babbersmolen en ‘De Nachtwacht’

De huidige stenen Babbersmolen werd gebouwd in 1710 als vervanger van een houten poldermolen. In die tijd was Vlaardinger-Ambacht, de ambachtsheerlijkheid waar de molen stond, eigendom van de familie Ruytenburch (waarvan Wilhelm Ruytenburch als ‘de man in geel’  werd afgebeeld op ‘De Nachtwacht’ van Rembrandt). Voor zover bekend is de Babbersmolen de oudste nog bestaande stenen poldermolen van Nederland.


Kaart van Cruquius

In 1712 publiceerde de veelzijdige wetenschapper Cruquius samen met zijn broer een gedetailleerde kaart van het Hoogheemraadschap Delfland. Goed zichtbaar is de Maasdijk, waarvan nu een deel Vlaardingerdijk heet. Dominant in het landschap is de Poldervaart die eindigt in de rivier, maar niet voordat het water De Vijf Sluizen is gepasseerd. Als een liniaal ligt dit water in het landschap en een belangrijke boezem vormend voor Delfland, zowel als Schieland.

Kaart van Cruquius

Kaart van Cruquius uit 1712 met bovenin de Babbersmolen

Een ander opvallend detail in de kaart van Kruikius is de buitenplaats ‘Spierings Hoek’. De heer van Spieringshoek had in 1697 een conflict met de ingelanden – de eigenaren van land – van de Babberspolder.
Het probleem was dat de bomen van die buitenplaats te hoog waren opgegroeid, waardoor de Babbersmolen niet genoeg wind ving en daardoor het overtollige water niet meer kwijt kon.
Het kwam wellicht niet tot een rechtszaak, want Spieringshoek was een zogenaamde Leen van het huis van Wassenaar. En de heer van Wassenaar was hoogheemraad van Delfland! Lag dus moeilijk.
Op de kaart van 1712 lijken de bomen er nog steeds te staan. Ook de Boslaan naar de buitenplaats is van bomen voorzien. De Babbersmolen, die bovenaan op de foto van de kaart is te zien, is twee jaar eerder gebouwd. Zo zie je dat de huidige slechte molenbiotoop niets nieuws is. [bronnen: Frans Assenberg in het Nieuwe Stadsblad en Wikipedia]

De molen heeft vanaf het einde van de 19e eeuw een roerige geschiedenis gekend. In 1888 is hij 3 meter verhoogd en voorzien van een stelling omdat hij onvoldoende windvang dreigde te krijgen als gevolg van de ernaast aangelegde spoorlijn. Het ijzeren scheprad dat de Babbersmolen in 1897 kreeg bij de vervanging van het houten origineel had een bijzonder ontwerp. Daar waar een scheprad meestal door het water schept, sneed het nieuwe rad door het water. De molen is tot op heden het enig overgebleven exemplaar van een stellingmolen waarmee het water met een scheprad werd weggemalen.

foto Babbersmolen

De Amerikaanse Quaker

In 1924 is de molen ontmanteld. Kap, wieken, stelling en het hele gaande werk werden verwijderd en in de molen kwam een Deutzmotor om het gemaal mee aan te drijven. Naast de molen (waar een molenaarswoning in zat) werd een machinistenhuisje gebouwd. Er hangt aan de molen nog een opmerkelijk oorlogsverhaal. Op de romp was een grote reclameafbeelding van Quaker Oats. Deze moest op last van de Duitsers met witte kalk worden bedekt omdat het te veel een Amerikaans symbool zou zijn. In 1955 heeft de molen definitief zijn functie als watergemaal verloren. Na jaren leegstand werd het in 1980 een vogelasiel. In 2003 kreeg de Babbersmolen de status van Rijksmonument [nr. 513195] en in datzelfde jaar kwam de molen in bezit van stichting De Schiedamse Molens.

2 responses

14 03 2013
nils

leuk

15 03 2013
Koen

Prachtig toch !

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s




%d bloggers liken dit: